Help met concrete plannen.
Als-dan-plannen zijn een krachtige manier om goede voornemens om te zetten in actie. Het idee is eenvoudig: je formuleert een specifieke actie en koppelt die aan momenten die al in hun dag zitten: ‘Als ik mijn kind naar school breng, dan doe ik dat op de fiets’. Zo voorkom je vage voornemens als ‘ik wil binnenkort meer bewegen’. Door vooraf te bepalen wanneer en waar je iets gaat doen, vergroot je de kans dat het ook echt gebeurt. Je denkt vooraf na over obstakels en kiest een moment dat bij jou past. Houd je je aan je plan, dan versterkt dat je zelfvertrouwen en motivatie om door te gaan. Gesprekstools zoals de Beweegcirkel kunnen helpen om zulke plannen samen concreet te maken, ook voor kinderen.
Verken hulpbronnen in de buurt.
Informeer wie er dichtbij iemand staat en of die persoon kan helpen bij het uitvoeren van de ‘als-dan-plannen’. Obstakels stapelen zich vaak op: geen geld, geen energie, geen oppas, schaamte. Het helpt als iemand in de omgeving meedenkt of meedoet. Bijvoorbeeld: ‘Als ik geen geld heb voor de sportclub, dan vraag ik mijn vriendin of ze samen via TikTok een gratis workout met me wil doen in mijn kamer.’ Of: ‘Als mijn kind uit school komt en het is druk thuis, dan gaan we samen een blokje om. Even buiten zijn is fijn.’
Bied flexibel sportaanbod.
Sluit aan bij sport- en beweegvormen die mensen zelf passend vinden bij hun dagelijks leven, bijvoorbeeld flexibel, dichtbij, betaalbaar en zonder lange termijn verplichtingen. Denk aan lessen waarbij kinderen hun vriendjes mogen meenemen, of activiteiten waarbij ouders samen met hun kind kunnen meedoen. Ook instuifactiviteiten kunnen goed werken: je kunt spontaan aansluiten en afmelden heeft geen grote gevolgen.
Stel vragen.
Als je vermoedt dat iemand moeite heeft met lezen en schrijven, vraag dat dan op een respectvolle manier. Zorg voor een vertrouwde sfeer, normaliseer het onderwerp. Bijvoorbeeld:
- Veel mensen hebben moeite met het lezen van folders, hoe is dat voor jou?
- Veel mensen hebben moeite met het invullen van (digitale) vragenlijsten, hoe is dat voor jou?
- Helpt iemand je wel eens met het invullen van formulieren of het lezen van brieven? Je kunt ook vragen naar het aantal jaren school dat iemand heeft gevolgd, dat geeft vaak een goed beeld.
Werk samen met school.
Maak sport en bewegen een natuurlijk onderwerp van gesprek tussen leerkrachten en ouders. Niet door folders te delen, maar door leerkrachten te ondersteunen in het voeren van korte, open gesprekken: ‘Wat vindt uw kind leuk om te doen?’. ‘Heeft u al iets in de buurt geprobeerd?’. Deze vragen helpen ouders om na te denken over mogelijkheden, zonder dat het voelt als een advies of verplichting. Bied aan om mee te denken over passend aanbod of hulp bij inschrijving, zodat ouders echt stappen kunnen zetten.
Breng informatie mondeling over.
Mondeling contact geeft kinderen en volwassenen meer vertrouwen in hun eigen begrip van de informatie. In dat moment van interactie kun je ook beter checken of en hoe de boodschap overkomt. Tips:
- Zorg voor ruimte om vragen te stellen, bijvoorbeeld in een interactieve sessie
- Moedig kinderen aan om iets te vragen als ze iets niet begrijpen.
- Gebruik visuele hulpmiddelen. Ook in een mondeling gesprek kunnen foto’s, pictogrammen of een praatplaat helpen om informatie beter te begrijpen.
- Maak echt contact, of zet daarvoor de juiste mensen in.
Verbeter je geschreven informatie.
Soms kun je alleen communiceren via gedrukte of geschreven middelen, zoals kranten, posters of flyers. Zorg dan dat je boodschap helder en toegankelijk is. Tips:
- Gebruik heldere, eenvoudige taal en vermijd vakjargon. Check je tekst via ‘Is het b1?’
- Gebruik visuele hulpmiddelen zoals video’s met uitleg. Met pictogrammen of foto’s kun je laten zien hoe activiteiten worden uitgevoerd.
Bied persoonlijke ondersteuning.
Soms moeten mensen die laaggeletterd zijn alsnog (ingewikkelde) formulieren invullen en procedures begrijpen. Bied persoonlijke begeleiding aan, bijvoorbeeld bij inschrijving, het aanvragen van een sportpas of het begrijpen van regels.
Bekijk de tipkaart Laaggeletterdheid in de sport.
Daarin vind je meer informatie en praktische tips over hoe je laaggeletterdheid kunt herkennen en ermee om kunt gaan in jouw sport- of beweegaanbod.