Door de groeiende zorgvraag en het tekort aan zorgprofessionals neemt de aandacht voor digitale gezondheidsoplossingen toe. Uit onderzoek blijkt dat digitale gezondheidsinterventies positieve effecten kunnen hebben op het lichamelijk functioneren, denkvermogen, gedrag en het psychisch welzijn van mensen met dementie60. Ook voor beweegdoelen zijn er relevante bewegingstechnologieën zoals bewegingssensoren, beweeggames, instructievideo’s en robots. Professionals kunnen daarmee beweegactiviteiten meten en analyseren, en mensen met dementie motiveren en/of instrueren om te bewegen.
Beweeggames
Beweeggames speel je met lichamelijke beweging. Er bestaat speciaal beweegaanbod zoals een therapiefiets met een beeldscherm of een interactieve speltafel. Onderzoek laat eerste aanwijzingen zien dat beweeggames positieve effecten kunnen hebben op de cognitieve en lichamelijke functies van mensen met een milde cognitieve beperking en/of dementie61,62. Dit komt onder meer door het motiverende effect van games, wat leidt tot betere opvolging van de voorgeschreven behandeling. Meer uitleg bij de voorbeelden en tips voor de inzet beweeggames vind je op Allesoversport.nl en de Factsheet beweeggames voor mensen met dementie.
Instructievideo’s
Instructievideo’s bieden doelgerichte oefeningen die zelfstandig of met begeleiding uitgevoerd kunnen worden op een eigen gekozen moment en plek, zoals de video’s eerder in dit hoofdstuk of programma’s als Nederland in Beweging.
Inspiratiesheets bewegingstechnologie
De inspiratiesheets voor buurtsportcoaches en zorgprofessionals geven je meer voorbeelden en onderbouwing over bewegingstechnologie. Benieuwd naar andere technologieën voor mensen met dementie? Bekijk dan de hulpmiddelenwijzer van Vilans.
Bewegingssensoren en wearables
(Draagbare) bewegingssensoren helpen de leefstijl van mensen met dementie monitoren, waaronder bewegen. Denk aan stappentellers en slimme horloges, maar ook sensoren die meten of een patiënt (te) weinig beweegt. Vaak gebruiken mantelzorgers of professionals deze technologieën om waarschuwingen te ontvangen als mensen met dementie gaan dwalen of de hartslag afwijkt. Uit onderzoek blijkt dat draagbare sensoren ook succesvol beweeggedrag in kaart kunnen brengen voor mensen met dementie63,64. Dit geeft professionals handvatten om gedrag te veranderen bij de patiënt, door bijvoorbeeld het zitten of liggen te verminderen.
Robots
Robots zet je in voor motivatie en instructie voor bewegen, zoals zorgorganisatie Aafje de robot genaamd Zora inzet. Robots kunnen beweegoefeningen voordoen of herinneren om te bewegen. Denk aan ochtendgymnastiek, wandelen of de vaatwasser uitruimen. Voor mensen zonder dementie lijkt de inzet van robots hoopvol. Een overzichtsstudie laat zien dat robots mensen effectief motiveren om te bewegen65. Dit leidt tot een hogere therapietrouw, grotere betrokkenheid en langere trainingsduur. Voor mensen met dementie is er te weinig onderzoek gedaan66. Daarentegen zijn er al wel aanwijzingen dat intelligente robots effectief bijdragen aan vermindering van onrust en angst bij mensen met dementie door bijvoorbeeld tegen de patiënt te praten.
Hoewel bewegingstechnologie veel potentie heeft, is implementatie in de praktijk vaak complex en onderzoek naar de effectiviteit voor mensen met dementie nog beperkt60-66. Een doordacht implementatieplan en deskundige begeleiding zijn daarom cruciaal. Met de juiste inzet kan deze technologie het bestaande activiteitenaanbod verrijken60. Begin laagdrempelig door eerst te bekijken welke technologie, zoals een tablet, robot of sensor als aanwezig is om technologie multifunctioneel in te zetten.